301 पटक हेरिएको अघिल्ला निर्वाचनहरूमा कांग्रेसको हारको मुख्य कारण विपक्षीको बलियो उपस्थितिभन्दा पनि पार्टीभित्रकै अन्तर्घात, गुटबन्दी र नेतृत्वबीचको अविश्वास थियो। टिकट वितरणदेखि प्रचारसम्म देखिने असहयोगले कांग्रेसलाई पटक–पटक कमजोर बनायो। तर यसपटक त्यो पुरानो रोग नियन्त्रणमा आएको दाबी स्वयं पार्टी नेतृत्वले गरिरहेको छ।
पार्टी सभापति खडक बोहराले यसपटक कांग्रेसभित्र २०५६ सालपछि पहिलोपटक वास्तविक अर्थमा एकता देखिएको बताउनु केवल औपचारिक अभिव्यक्ति होइन, रणनीतिक सन्देश पनि हो। नेतृत्व तहदेखि तल्लो पंक्तिसम्म देखिएको समन्वयले कांग्रेसले आफ्नो सबैभन्दा कमजोर पक्ष—आन्तरिक द्वन्द्व—लाई नै शक्तिमा रूपान्तरण गर्न खोजेको स्पष्ट देखिन्छ।
सह–महामन्त्री प्रकाश रसाइली स्नेहीलाई उम्मेदवार बनाउनु कांग्रेसको एउटा ‘राजनीतिक जुवा’ पनि हो र ‘रणनीतिक सन्तुलन’ पनि। पार्टीभित्रको तिक्तता मेटाउँदै सबै गुटलाई समेट्ने प्रयासका रूपमा स्नेहीलाई अघि सारिएको देखिन्छ। यस निर्णयपछि युवा, वृद्ध तथा दलित वर्गमा देखिएको सकारात्मक संकेत कांग्रेसका लागि निर्णायक कारक बन्न सक्ने आँकलन गरिएको छ।
राजनीतिक रूपमा कांग्रेस यसपटक केवल विपक्षी दलसँग मात्र होइन, आफ्नै विगतसँग पनि लडिरहेको छ। विगतका कमजोरी स्वीकार गर्दै नयाँ ऊर्जा, नवीन सोच र स्पष्ट मार्गचित्रको कुरा गर्नु चुनावी भाषण मात्र होइन, मतदाताप्रतिको आत्मस्वीकृति हो। स्नेहीले अघि सारेका एजेन्डा र जनभावनाप्रतिको प्रतिबद्धताले कांग्रेसलाई ‘पुरानो पार्टी’को छविबाट बाहिर निकाल्ने प्रयास झल्किन्छ।
तर प्रश्न अझै बाँकी छ—के यो एकता चुनावी आवश्यकतासम्म सीमित छ, कि दीर्घकालीन राजनीतिक संस्कारको सुरुवात? बझाङको निर्वाचनले त्यसको उत्तर दिनेछ। यदि कांग्रेस सफल भयो भने यो जित केवल एउटा सिटको जित हुनेछैन, बरु २६ वर्ष लामो राजनीतिक पराजयको अन्त्य र नयाँ राजनीतिक अध्यायको सुरुवात हुनेछ। असफल भए भने कांग्रेसले आत्मसमीक्षा मात्र होइन, अस्तित्वकै प्रश्नको सामना गर्नुपर्नेछ। बझाङमा यही फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचन कांग्रेसका लागि इतिहास बदल्ने मौका पनि हो र अन्तिम चेतावनी पनि।
